In được lên chất liệu vải nào? Bảng tra kỹ thuật in × chất liệu

Gần như vải nào cũng in được — nhưng mỗi kỹ thuật chỉ "ăn" một nhóm sợi. Ba con số cần nhớ trước khi gửi file cho xưởng: DTG cần vải có ít nhất khoảng 50% cotton và đẹp nhất trên cotton 100%; in chuyển nhiệt cần vải từ khoảng 65% polyester trở lên và nền sáng màu; DTF là kỹ thuật duy nhất bám được gần như mọi chất liệu — đổi lại nó là một lớp màng dán lên vải, không phải mực thấm vào sợi.

Câu hỏi này thường tới sau một cuộc trao đổi bực bội. Bạn gửi file thiết kế cho xưởng, chốt vải thun lạnh vì nó mát và rẻ hơn cotton, rồi nhận lại tin nhắn: "cái này bên em không in DTG được đâu". Bạn không hiểu vì sao — máy in vẫn là máy in, vải vẫn là vải. Hoặc tệ hơn: xưởng cứ nhận, in xong nhìn đẹp, giặt tới lần thứ năm thì hình nhạt như áo cũ ba năm, và khách bắt đầu nhắn tin.

Cái sai không nằm ở máy. Nó nằm ở chỗ hầu hết brand mới chọn vải trước rồi mới nghĩ tới in, trong khi vải và kỹ thuật in là một cặp phải chốt cùng lúc.

Câu hỏi đúng không phải "in gì đẹp" mà "vải của tôi là sợi gì?"

Chỉ cần trả lời ba câu là bạn tự loại được 80% phương án sai, không cần biết tên máy móc. Chúng tôi gọi đây là quy tắc SỢI – NỀN – BỀ MẶT:

1. SỢI: vải của bạn là sợi tự nhiên (cotton, linen, len) hay sợi tổng hợp (polyester, nylon), hay pha? Sợi tự nhiên hút mực nước. Sợi tổng hợp không hút — nó chỉ nhận mực khi mực hoá hơi chui vào sợi (chuyển nhiệt) hoặc khi có keo dán đè lên (DTF, decal).
2. NỀN: vải sáng màu hay tối màu? Mực chuyển nhiệt trong suốt nên không có cửa trên nền tối. Mực DTG in được lên nền tối nhưng phải lót trắng, tốn mực và làm hình dày tay hơn.
3. BỀ MẶT: mặt vải phẳng mịn, hay xù lông (nỉ, len), hay có lớp phủ chống nước (dù, vải tráng PU)? Bề mặt xù nuốt mất nét in nhỏ. Lớp phủ chống nước chính là lớp chặn không cho mực và keo bám.

Bảng tra: chất liệu nào in được kỹ thuật nào?

Bảng dưới đọc theo hàng: tìm chất liệu của bạn, rồi xem cột nào là dấu ✓. Ký hiệu: ✓ hợp, ~ làm được nhưng có điều kiện, ✕ không nên.

Nhìn cột dọc sẽ thấy điều quan trọng hơn nhìn hàng ngang: chỉ có hai cột gần như phủ hết bảng là DTF và thêu. Đó là lý do khi bạn làm một bộ sưu tập nhiều dòng sản phẩm — tee cotton, áo khoác dù, túi tote canvas — mà muốn logo giống nhau ở mọi món, thêu thường là đáp án duy nhất giữ được sự đồng nhất.

Vì sao DTG không ăn vải poly, còn chuyển nhiệt không ăn cotton?

Vì hai kỹ thuật này bám vào vải theo hai cơ chế hoá học ngược nhau, và mỗi cơ chế chỉ hoạt động với một loại sợi.

DTG phun mực nước gốc pigment thẳng lên vải, giống máy in giấy nhưng in lên áo. Mực cần sợi hút vào rồi bám lại bên trong. Sợi cotton là sợi xenlulo, hút nước rất tốt. Sợi polyester thì kỵ nước — mực chỉ nằm chờ trên bề mặt, giặt vài lần là trôi. Ngành in quốc tế xếp cotton 100% là nền tốt nhất cho DTG; vải pha vẫn in được và càng nhiều cotton càng ổn, nhưng dưới khoảng 50% cotton thì màu bắt đầu xỉn và độ bền giặt tụt rõ.

In chuyển nhiệt làm điều ngược lại. Mực phân tán gặp nhiệt sẽ hoá hơi, chui vào giữa các phân tử polyester rồi đông lại ở đó khi nguội — hình in nằm trong sợi, sờ hoàn toàn không thấy. Nhưng sợi cotton không có cửa cho loại mực này chui vào, nên trên cotton hình sẽ phai gần hết sau vài lần giặt. Ngưỡng ngành thường lấy là từ 65% polyester trở lên; dưới mức đó phần mực rơi vào sợi cotton sẽ trôi dần và hình trông bạc hơn hẳn so với in trên poly 100%.

Cộng thêm một giới hạn nữa mà nhiều brand chỉ phát hiện khi đã đặt vải: mực chuyển nhiệt trong suốt, nên nó không in nổi trên nền tối. Đây là lý do các mẫu in kín hoạ tiết đẹp trên mạng gần như luôn là áo poly nền trắng hoặc sáng màu. Chi tiết cơ chế này chúng tôi đã tách riêng ở bài in chuyển nhiệt (sublimation) là gì và khi nào nên dùng.

In được lên vải kaki, canvas, túi tote, denim không?

Được, và đây là nhóm dễ chịu nhất sau cotton thun. Kaki, canvas, túi tote và denim đều là vải dệt thoi dày, chịu nhiệt và chịu lực ép tốt, nên DTF, in lụa và thêu đều chạy ngon. Nếu là canvas hoặc kaki gốc cotton thì DTG cũng in được, chỉ có điều bề mặt vải thô hơn vải thun mịn nên các nét mảnh sẽ không sắc bằng — thiết kế nhiều chi tiết nhỏ nên tăng độ dày nét lên trước khi in.

Riêng laser trên denim và canvas là câu chuyện khác hẳn: máy không tạo ra màu, nó đốt bay lớp màu nhuộm bề mặt để tạo hiệu ứng bạc màu, giống wash nhưng vẽ được hình. Với brand làm denim, đây là cách tạo hoạ tiết không thể bong tróc vì chẳng có lớp gì nằm trên vải cả. Chúng tôi nói kỹ hơn ở bài khắc laser lên áo và vải và bài làm túi tote canvas cho local brand.

In được lên vải nylon, dù, áo khoác gió không?

In được, nhưng đây là nhóm rủi ro cao nhất trong toàn bộ bảng — và là chỗ chúng tôi khuyên brand mới đừng tự thử nghiệm trên hàng bán.

Lý do: nylon chịu nhiệt kém. Nhiệt độ ép thường dùng cho DTF rơi vào khoảng 160–170°C trong 15–20 giây; ở mức đó nhiều loại vải dù sẽ bóng mặt, nhăn co, thậm chí chảy nhẹ. Còn nếu hạ nhiệt xuống cho vải an toàn thì keo không nóng đủ để bám, hình sẽ bong ngay sau vài lần giặt. Ranh giới an toàn rất mỏng và khác nhau theo từng lô vải.

Thêm một cái bẫy nữa: phần lớn vải dù áo khoác gió có lớp tráng PU chống nước ở mặt trong hoặc cả hai mặt. Lớp tráng đó sinh ra để chặn nước, và nó chặn luôn cả mực lẫn keo.

Vải nỉ, len, khăn thì in kiểu gì?

Nỉ da cá và nỉ bông in được bằng DTF hoặc DTG, nhưng phải chấp nhận một sự thật về bề mặt: lớp lông sẽ nuốt bớt nét in. Chữ nhỏ dưới cỡ ngón tay út thường bị rối. Với hoodie và sweater, thiết kế khối lớn, ít chi tiết mảnh luôn cho kết quả đẹp hơn thiết kế nhiều nét mảnh. Ngoài ra hàng nỉ ép nhiệt xong dễ bị bẹp lông vùng in, vải càng xù thì vệt bẹp càng lộ — nên đặt sample trước là bắt buộc chứ không phải cho vui.

Len và các loại dệt kim sợi to thì gần như không in được bằng bất kỳ kỹ thuật nào: bề mặt không phẳng, sợi giãn, ép nhiệt làm hỏng cấu trúc. Với nhóm này chỉ còn thêu hoặc patch đắp. Xem thêm patch thêu đắp vải lên áo và thêu vi tính lên áo.

3 cái bẫy "in được nhưng đừng in"

Đây là ba trường hợp máy vẫn chạy, hàng vẫn ra, nhìn ngày đầu vẫn đẹp — và hỏng sau khi tiền đã về tay khách.

Bẫy 1: In chuyển nhiệt lên poly tối màu

Máy in bình thường, ép bình thường, nhưng vì mực trong suốt nên hình gần như không hiện lên. Nhiều người tưởng máy hỏng hoặc file sai. Không phải: nền tối là điều kiện loại trừ ngay từ đầu của kỹ thuật này.

Bẫy 2: In DTG lên vải pha ít cotton

Áo CVC hay TC in ra lần đầu vẫn có màu, khách nhận vẫn khen. Vấn đề chỉ lộ ở lần giặt thứ năm tới thứ mười, khi phần mực bám trên sợi poly trôi đi và hình xuống tông trông cũ hẳn. Nếu vải của bạn dưới 50% cotton, chuyển sang DTF là quyết định đúng dù cảm giác sờ dày hơn một chút. So sánh chi tiết hai kỹ thuật ở bài in DTG hay DTF cho local brand.

Bẫy 3: In màu sáng lên poly nhuộm tối chưa xử lý

Trên áo poly tối màu, nhiệt độ ép có thể làm thuốc nhuộm của chính vải hoá hơi và ngấm ngược lên hình in — hình trắng chuyển hồng, hình trắng trên áo xanh navy ngả tím. Hiện tượng này gọi là dye migration và nó xuất hiện sau khi giao hàng vài ngày chứ không phải ngay tại xưởng. Chúng tôi mổ riêng ở bài hình in bị ngả màu (dye migration).

Cách tự kiểm chất liệu trong 30 giây trước khi gửi file

Nhanh nhất là đọc nhãn thành phần trong áo. Không có nhãn — trường hợp rất hay gặp khi bạn cầm mẫu tham khảo mua ngoài chợ — thì làm hai bước sau:

1. Test giọt nước. Nhỏ một giọt nước lên mặt vải. Cotton hút thấm gần như tức thì và loang ra. Poly để giọt nước đọng tròn vài giây rồi mới thấm chậm. Vải tráng chống nước thì giọt nước trượt đi.
2. Test đốt sợi. Rút một sợi ở đường may bên trong, đốt. Cotton cháy nhanh, mùi giấy cháy, tro xốp bóp là tan. Poly co lại, vón thành hạt nhựa cứng, mùi khét nhựa. Vải pha cho kết quả lai giữa hai bên. Cách làm chi tiết ở bài test đốt vải phân biệt cotton thật giả.

Biết được sợi rồi, đối chiếu vào bảng phía trên là bạn tự chốt được kỹ thuật in trước khi mở lời với xưởng — thay vì để xưởng chốt hộ theo cái họ đang tiện làm. Muốn hiểu sâu hơn về từng nhóm vải, đọc cotton 100% vs CVC vs TC và vải thun lạnh (poly) có nên may không.

HYPO in được những gì — nói thẳng

Xưởng chúng tôi in trên phôi thành phẩm, tức áo đã may xong rồi mới in, không phải in lên cả tấm vải rồi mới cắt may. Thiết bị đang chạy in-house gồm 2 máy DTG Brother GTX, 2 máy DTF, 4 máy thêu vi tính và máy laser. Hàng đi qua 3 trạm QC, tỷ lệ lỗi giữ dưới 2%. Sample làm trong 3–5 ngày, MOQ khoảng 50 áo/mã.

Dịch ra theo bảng ở trên: nhóm cotton, CVC, poly, nỉ, kaki, canvas, denim, túi tote — chúng tôi làm trọn được bằng DTG, DTF, thêu hoặc laser. Nhóm cần in chuyển nhiệt lên cả tấm vải trước khi cắt may thì không nằm trong dây chuyền của chúng tôi, và chúng tôi nói trước chứ không nhận rồi tìm cách xoay. Nhóm nylon, vải dù tráng PU thì chúng tôi luôn đề nghị thêu, hoặc ép thử trên vải cùng lô trước khi bạn quyết.

Chốt được kỹ thuật in rồi thì bước tiếp theo là tính xem giá vốn mỗi áo còn lại bao nhiêu lãi sau phí sàn — bạn có thể dùng công cụ tính giá bán của HYPO để thử trước khi quyết số lượng.