Quần nỉ hay quần jogger bị phồng đầu gối (còn gọi là bai gối, giãn gối) là do vải bị kéo giãn mỗi lần người mặc gập gối mà không co về được như cũ. Nói theo nghề, đó là vải có độ hồi kém. Hiếm khi đó là lỗi may. Nguyên nhân gần như luôn nằm ở hai chỗ: cây vải bạn chọn, và độ ôm của ống quần ở vùng gối trên bộ rập. Cả hai đều chốt xong từ trước khi vải được cắt.
Kịch bản quen thuộc: lô quần nỉ đầu tiên về kho, ảnh chụp đẹp, khách nhận hàng khen form. Hai tuần sau bắt đầu có ảnh gửi vào inbox chụp nghiêng. Hai đầu gối nhô ra như có ai nhét quả bóng bàn vào, quần trông như đã mặc ba năm. Đánh giá một sao viết "mặc một buổi là mất form". Bạn gọi xưởng. Xưởng bảo may đúng rập, đúng vải bạn duyệt. Họ nói đúng. Chính điều đó mới khó chịu.
Bài này dành cho chủ brand đang làm hoặc sắp làm quần nỉ, jogger, quần thun ống suông: vì sao gối phồng, làm sao phân biệt lỗi do vải với lỗi do rập, và phải ghi gì lên tờ đặt hàng để lô sau không lặp lại chuyện đó.
Vì sao quần nỉ bị phồng đầu gối dù xưởng may đúng mẫu?
Vì phồng gối là chuyện của vải và rập chứ không phải của đường may. Mỗi lần gập gối, vùng vải trước gối bị kéo dài ra. Nếu sợi vải không tự kéo được về chỗ cũ, phần giãn đó ở lại thành một cái bọng. Đường may có chắc, có thẳng đến đâu cũng không liên quan.
Vải thun và vải nỉ là vải dệt kim, tức là một chuỗi vòng sợi móc vào nhau. Khi bị kéo, các vòng sợi đổi hình và trượt lên nhau. Với cotton, sợi đã trượt thì có xu hướng nằm yên ở vị trí mới cho tới khi được giặt, vì cotton giãn được nhưng co về kém. Một chiếc quần cotton mặc cả ngày, ngồi nhiều, gối sẽ phồng dần theo từng giờ. Giặt xong thì vải co về, phồng biến mất. Rồi lại bắt đầu từ đầu.
Đó là lý do xưởng nói "em may đúng" mà không ai nói sai. Đường may không bung, thông số lúc giao đo vẫn khớp spec. Cái hỏng xuất hiện sau khi khách mặc, ở một chỗ mà không trạm QC nào trong xưởng đo được, vì hàng nằm trên bàn kiểm chưa ai gập gối lần nào.
Phồng gối không phải lỗi mà xưởng giao cho bạn. Đó là lỗi mà chiếc quần mang sẵn trong người, chờ khách mặc vào mới hiện ra.
Phồng gối do vải hay do rập? Cách phân biệt trong 1 phút
Nhìn hai thứ: phồng có biến mất sau khi giặt không, và phồng có đều ở mọi size không. Giặt xong mất phồng thì chủ yếu là vải co về kém. Phồng ngay từ lần mặc đầu, hoặc chỉ một vài size phồng, thì phần lớn là rập đang quá ôm ở gối.
| Bạn thấy gì | Nguyên nhân chính | Sửa ở đâu |
|---|---|---|
| Mặc nửa ngày thì phồng dần, giặt xong phẳng lại | Vải co về kém (thường gặp ở nỉ, thun cotton 100%) | Chốt vải: đổi sang vải có tỉ lệ sợi đàn hồi, mũi đan chặt hơn; hoặc giữ vải nhưng nói thật trong mô tả sản phẩm |
| Phồng rõ ngay từ lần mặc đầu tiên | Ống quần quá ôm ở gối so với độ giãn của vải | Rập: nới vòng gối, không trông vào vải để chữa |
| Chỉ size nhỏ hoặc chỉ size lớn bị phồng | Vòng gối nhảy size không theo đúng người mặc size đó | Rập: kiểm lại bước nhảy vòng gối, duyệt mẫu ở cả hai đầu dải size |
| Giặt nhiều lần vẫn không còn phẳng như lúc mới | Vải đã giãn vĩnh viễn (nghề gọi là độ giãn dư) | Chốt vải: xin phiếu thử nghiệm có chỉ tiêu độ hồi, giặt thử trước khi đặt lô |
| Quần dài chạm giày, dồn ống ở gấu, gối cũng kéo căng | Chiều dài và gấu bo làm ống bị neo ở dưới khi gập gối | Rập: xem lại chiều dài quần và độ bó của gấu |
Nhiều lô dính cùng lúc hai nguyên nhân: vải co về kém đặt trên một bộ rập ôm gối. Đó là trường hợp phồng nặng nhất, và cũng là trường hợp hay gặp nhất ở dáng jogger bo gấu bó chân mà brand mới rất thích làm.
Vải nào làm quần ít bị bai gối hơn?
Vải có khả năng co về tốt sau khi bị kéo. Trên thực tế đó là vải có pha một phần sợi đàn hồi (spandex, elastane) và mũi đan chặt. Tên gọi "nỉ da cá" hay "nỉ bông" không nói lên điều này. Hai cây cùng tên có thể co về rất khác nhau tuỳ thành phần sợi và độ dày mũi đan.
Có ba điều nên biết trước khi đi hỏi vải:
- Độ giãn và độ hồi là hai thứ ngược nhau. Vải giãn nhiều sờ tay rất sướng, nhưng giãn nhiều mà co về kém thì chính là công thức của phồng gối. Khi nhà cung cấp khoe "vải này co giãn tốt lắm", câu hỏi tiếp theo phải là: kéo ra rồi nó về được bao nhiêu?
- Pha bao nhiêu sợi đàn hồi thì các nguồn nói không giống nhau. Có tài liệu khuyên khoảng 5% cho đồ ôm người, có nơi lại khuyên quần dài chỉ nên 1–2% vì pha nhiều quá thì vải lại bị kéo quá mức. Không có con số chung cho mọi cây vải. Con số đúng là con số qua được bài thử ngồi ở mục dưới, trên đúng cây vải bạn sẽ đặt.
- Pha sợi đàn hồi thì phải đổi cả cách làm. Vải có spandex phản ứng với nhiệt khác cotton thuần, nên nếu quần có in DTF hoặc ép nhiệt thì phải ép thử trên chính cây vải đó. Độ co rút sau giặt cũng khác, và bảng spec phải tính lại.
Nếu vải không có sợi đàn hồi, bạn vẫn làm quần nỉ cotton được. Rất nhiều quần nỉ bán tốt là cotton thuần. Chỉ cần chấp nhận nó sẽ hơi phồng gối khi mặc lâu, chọn dáng quần giấu được chuyện đó, và nói trước với khách. Phần này ở mục cuối.
Muốn hiểu thêm về tên vải: phân biệt nỉ da cá, nỉ chân cua và nỉ bông; vải thun co giãn 4 chiều; cotton 100% khác CVC, TC thế nào.
Rập quần ôm gối bao nhiêu thì bắt đầu phồng?
Không có một con số chung, vì nó phụ thuộc độ giãn của từng cây vải. Nguyên tắc thì rõ: vòng gối trên rập càng sát với vòng gối người mặc thì mỗi lần gập gối vải càng bị kéo nhiều, và càng dễ phồng. Ống quần có dư vải ở gối thì gập gối chỉ kéo phần dư chứ không kéo chính sợi vải.
Đây là chỗ brand mới hay tự làm khó mình. Ảnh tham khảo là một chiếc jogger ôm chân, bó gấu, người mẫu đứng thẳng. Nhìn rất gọn. Nhưng dáng đó chỉ đẹp khi đứng. Ngồi xe máy hai mươi phút là vải trước gối đã bị kéo căng hết cỡ. Ảnh tham khảo không bao giờ chụp lúc người mẫu vừa đứng dậy khỏi ghế.
Ba việc nên làm ở khâu rập:
- Ghi vòng gối bằng số cho từng size, kèm vị trí đo (đo cách đáy bao nhiêu). Nhiều bảng spec quần chỉ có vòng eo, vòng mông, dài quần, vòng gấu. Thiếu vòng gối là để xưởng tự đoán đúng chỗ dễ hỏng nhất.
- Lô đầu nên chọn dáng có dư ở gối, như ống suông hoặc ống rộng, rồi mới làm dáng ôm khi đã biết cây vải chịu được. Xem thêm ống côn, ống suông, ống rộng khác nhau thế nào.
- Kiểm bước nhảy vòng gối ở hai đầu dải size. Size nhỏ nhất và lớn nhất là nơi vòng gối dễ lệch khỏi người mặc thật nhất. Chi tiết ở bài rập nhảy size.
Dáng ôm gối đẹp nhất lúc đứng chụp ảnh, và xấu nhất lúc khách vừa đứng dậy khỏi ghế. Khách của bạn ngồi nhiều hơn đứng.
Duyệt mẫu quần thế nào để thấy phồng gối trước khi đặt lô?
Mặc mẫu đi ngồi thật rồi mới soi, đừng đứng trước gương. Phồng gối không lộ khi thử năm phút. Nó chỉ lộ sau một khoảng thời gian gập gối liên tục. Vì vậy bài duyệt mẫu quần phải có bước ngồi.
Bài thử ngồi gồm 5 bước, làm được với một chiếc mẫu và một chiếc điện thoại:
- Chụp trước. Người mặc đúng size đứng thẳng, chụp nghiêng ngang tầm gối. Đo khoảng hở phía trước gối (từ mặt vải tới gối) bằng thước nếu có thể.
- Ngồi thật lâu. Mặc mẫu làm việc, ngồi ghế văn phòng hoặc đi xe máy vài tiếng, đúng kiểu khách của bạn mặc. Đừng ngồi mười phút rồi đứng lên.
- Chụp sau. Đứng dậy, giữ cùng góc chụp như bước 1. Đặt hai ảnh cạnh nhau. Phồng gối nhìn trên ảnh nghiêng rõ hơn nhìn trực diện rất nhiều.
- Giặt rồi thử lại. Giặt theo đúng hướng dẫn bạn sẽ in trên nhãn giặt, phơi khô, rồi làm lại từ bước 1. Mất phồng sau giặt thì là vải co về kém. Không mất thì là vải đã giãn vĩnh viễn, và đó là dấu hiệu nguy hiểm hơn. Xem cách giặt thử mẫu trước khi bán.
- Lặp lại ở size lớn nhất. Nếu chỉ đủ tiền thử hai size thì chọn size gốc và size lớn nhất trong dải.
Song song đó, trước khi đặt vải số lượng, hãy xin nhà cung cấp phiếu thử nghiệm. Với vải dệt kim co giãn nhẹ, có phương pháp thử chuẩn đo cả độ giãn khi chịu lực lẫn độ giãn dư sau khi bị kéo lâu (ví dụ tiêu chuẩn ASTM D2594). Không phải nhà cung cấp nào cũng có sẵn phiếu này. Nếu không có, bài thử ngồi bên trên là bằng chứng rẻ nhất bạn tự tạo ra được. Cách đọc phiếu ở bài đọc phiếu thử nghiệm vải, và quy trình duyệt mẫu đầy đủ ở bài duyệt mẫu, mặc thử fit.
Tờ đặt hàng quần nỉ cần ghi gì để lô sau không phồng gối?
Ghi bằng số và bằng điều kiện nghiệm thu, đừng ghi bằng tính từ. "Vải đẹp, đứng form" không phải là thông số. Sáu dòng dưới đây nên nằm trong tech pack của mọi mã quần nỉ hoặc jogger:
| # | Dòng cần ghi | Vì sao |
|---|---|---|
| 1 | Thành phần vải có % sợi đàn hồi (nếu có), định lượng, và tên cây vải cụ thể đã duyệt | Hai cây cùng gọi "nỉ cotton" có thể co về rất khác nhau |
| 2 | Vòng gối theo từng size, kèm vị trí đo tính từ đáy | Chỗ dễ phồng nhất thường lại vắng mặt trong bảng spec |
| 3 | Vòng gấu và kiểu gấu (bo rib, gập mép, luồn chun) | Gấu bó neo ống quần lại, gập gối là vải bị kéo nhiều hơn |
| 4 | Chiều dài quần theo size, đo bằng số | Dài quá sẽ dồn ống ở gấu và kéo căng vùng gối. Xem quần dài bao nhiêu là vừa |
| 5 | Lô sản xuất dùng đúng cây vải của mẫu đã duyệt; đổi cây phải báo và thử lại | Mẫu qua được bài thử ngồi chỉ có giá trị với đúng cây vải đó |
| 6 | Điều kiện nghiệm thu mẫu: qua bài thử ngồi và giặt ở size gốc và size lớn nhất | Biến "đứng form" thành một việc kiểm được, không còn là cảm nhận |
Dòng 5 hay bị bỏ qua nhất. Mẫu làm từ một cuộn vải có sẵn ở xưởng, lô chính lại mua cây khác "tương đương". Mọi công sức duyệt mẫu mất trắng ở đúng chỗ đó.
Đã lỡ nhập lô quần bị phồng gối thì làm gì?
Đừng giấu. Viết rõ trong mô tả sản phẩm và nhãn giặt rằng quần nỉ cotton sẽ hơi phồng gối khi mặc lâu, và giặt lại sẽ về form. Khách được báo trước thì coi đó là tính chất của chất liệu. Khách không được báo thì coi đó là hàng lỗi.
- Sửa mô tả sản phẩm và hướng dẫn giặt. Một câu nói thật tránh được rất nhiều đánh giá một sao kiểu "mất form sau một buổi". Xem bài viết mô tả sản phẩm từ thông số xưởng và xử lý đánh giá 1 sao chê chất lượng.
- Đừng đổi hàng lấy chiếc y hệt. Khách trả quần vì phồng gối mà nhận lại chiếc cùng lô thì hai tuần sau cũng phồng y như vậy. Đổi sang size lớn hơn hoặc hoàn tiền thì rẻ hơn một lần đổi thất bại.
- Ghi lại để sửa ở lô sau. Nếu có nhiều phản hồi, dùng bảng phân biệt ở trên để biết lần sau đổi vải hay đổi rập, và cập nhật sáu dòng tech pack trước khi đặt lại lô hàng.
HYPO làm được gì, và không làm gì, với quần nỉ?
Quần (pants, short, jogger) là dòng core của HYPO cùng với tee. Chúng tôi nhận mã quần dệt kim từ khoảng 50 sản phẩm/mã, may mẫu trong 3–5 ngày để bạn làm bài thử ngồi trước khi đặt lô. Logo lên quần làm tại xưởng bằng DTG (2 máy Brother GTX), DTF (2 máy), thêu (4 máy) hoặc khắc laser.
Có hai điều nói thẳng. Thứ nhất, HYPO không dệt và không nhuộm, nên vải được chọn và chốt theo cây từ nhà cung cấp. Độ co về của vải vì thế phải được thử trên mẫu, không đoán được từ tên vải. Thứ hai, 3 trạm QC của xưởng (sau in, sau gấp, trước đóng gói) giữ tỉ lệ lỗi dưới 2%. Nhưng như đã nói ở trên, phồng gối không phải lỗi mà bàn kiểm bắt được, vì nó chỉ hiện ra sau khi quần được mặc. Chính vì vậy chúng tôi đưa bài thử ngồi vào khâu duyệt mẫu thay vì hứa "quần không bao giờ phồng gối".
Trước khi chốt số lượng, bạn có thể tính giá bán sàn và tính định mức vải bằng công cụ miễn phí của HYPO.
Đang làm quần nỉ hoặc jogger cho brand?
Gửi HYPO ảnh tham khảo và bảng spec (nếu có). Chúng tôi xem giúp vùng gối, gấu, chiều dài và gợi ý hướng chọn vải trước khi may mẫu. Không cần chốt gì cả.
Nhắn Zalo 0888 599 919 Thử công cụ tính giáCâu hỏi thường gặp
Vì sao quần nỉ bị phồng đầu gối?
Vì vải bị kéo giãn mỗi lần gập gối mà không co về được như cũ, tức là vải có độ hồi kém. Cotton giãn được nhưng co về kém nên sợi đã trượt thường nằm yên cho tới khi giặt. Rập ôm sát vùng gối làm vải bị kéo nhiều hơn nên phồng nặng hơn.
Quần bị phồng gối có phải lỗi may của xưởng không?
Hầu như không. Phồng gối do cây vải và độ ôm ở gối trên bộ rập quyết định, cả hai đều chốt từ trước khi cắt vải. Đường may và thông số lúc giao vẫn đúng spec. Lỗi chỉ hiện ra sau khi khách mặc và gập gối nhiều.
Làm sao biết quần phồng gối do vải hay do rập?
Nếu giặt xong phồng biến mất thì chủ yếu là vải co về kém. Nếu phồng rõ ngay từ lần mặc đầu, hoặc chỉ vài size bị phồng, thì phần lớn là rập quá ôm ở gối hoặc nhảy size vòng gối chưa đúng. Nếu giặt nhiều lần vẫn không phẳng lại thì vải đã giãn vĩnh viễn.
Vải có spandex có hết phồng gối không?
Pha sợi đàn hồi như spandex, elastane giúp vải co về tốt hơn nên giảm phồng gối, nhưng không tự động hết. Các nguồn khuyến nghị tỉ lệ khác nhau, có nơi khoảng 5% cho đồ ôm, có nơi chỉ 1–2% cho quần dài. Con số đúng là con số qua được bài thử ngồi trên đúng cây vải sẽ đặt. Vải có spandex cũng cần ép nhiệt thử và tính lại độ co rút.
Duyệt mẫu quần thế nào để phát hiện phồng gối?
Làm bài thử ngồi: chụp nghiêng lúc đứng, mặc mẫu ngồi thật vài tiếng như khách sẽ mặc, đứng dậy chụp lại cùng góc, giặt theo hướng dẫn trên nhãn rồi thử lại, và lặp ở size lớn nhất. Đứng thử năm phút trước gương sẽ không thấy phồng gối.
Đã nhập lô quần bị phồng gối thì nên làm gì?
Ghi rõ trong mô tả sản phẩm rằng quần nỉ cotton sẽ hơi phồng gối khi mặc lâu và giặt lại sẽ về form. Không đổi cho khách chiếc y hệt cùng lô. Ghi nhận phản hồi để lô sau đổi vải hoặc sửa rập, và cập nhật vòng gối, cây vải, điều kiện nghiệm thu vào tech pack.