Vì sao cùng size M mà mỗi brand một khác? Vanity sizing là gì, và local brand chọn size M gốc thế nào

Cùng size M mà mỗi brand một khác vì không có cỡ số nào bắt buộc cho quần áo. Mỗi brand tự chọn một người làm gốc cho size M, tự chọn form và bước nhảy size, nên chữ "M" ở hai brand là hai cơ thể khác nhau. Vanity sizing — gắn nhãn size nhỏ hơn số đo thật để khách vui — chỉ là một phần của câu chuyện. Với local brand, câu hỏi đúng không phải "M chuẩn là bao nhiêu", mà là: size M của mình là cơ thể của ai?

Tin nhắn quen thuộc nhất của một shop áo mới mở lúc 11 giờ đêm: "Em cao 1m70, 62 ký, bên anh em mặc size gì?" Chủ shop trả lời M. Ba ngày sau khách nhắn lại kèm ảnh: "Sao M bên anh rộng như L bên kia vậy?" Đơn hoàn về, phí ship hai chiều, chiếc áo bị thử qua một lượt không còn mới tinh. Và điều khó chịu nhất: bạn không sai. Áo của bạn đúng số đo bạn đặt. Chỉ là chữ M trong đầu khách không phải chữ M của bạn.

Vanity sizing là gì — và nó có thật không?

Vanity sizing (size nịnh khách) là gắn nhãn size nhỏ hơn so với kích thước thật của áo, để người mặc thấy mình "vừa size nhỏ". Hiện tượng này được bàn nhiều ở thời trang nữ Âu Mỹ, nơi cùng một con số size trôi dần lên theo năm.

Nhưng trong giới làm rập, có một phản biện đáng nghe: phần lớn khác biệt size giữa các hãng không phải do nịnh khách. Trang fashion-incubator (một blog lâu năm của giới sản xuất may mặc Mỹ) lập luận rằng size M đơn giản là size giữa trong dải size của một hãng, và mỗi hãng dựng dải size quanh cơ thể khách mục tiêu của mình. Hãng phục vụ dân lao động chân tay sẽ có M khác hãng phục vụ dân văn phòng mảnh khảnh — không vì ai nói dối, mà vì họ may cho hai nhóm người khác nhau.

Với local brand, hai cách nhìn này dẫn tới cùng một việc phải làm: nói rõ size M của bạn là ai, thay vì hy vọng khách tự hiểu.

Vì sao cùng size M mà áo mỗi brand rộng chật khác nhau?

Có bốn lý do, và chỉ lý do đầu là nằm ngoài tay bạn. Ba lý do còn lại đều do chính brand quyết định — nghĩa là bạn kiểm soát được.

Về lý do đầu: Việt Nam có tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5782:2009 — Hệ thống cỡ số tiêu chuẩn quần áo, dựng theo chiều cao, vòng ngực, vòng eo, vòng mông. Nhưng TCVN là tiêu chuẩn áp dụng tự nguyện, và gần như không local brand streetwear nào gắn nhãn theo mã cỡ số đó — ai cũng dùng S/M/L/XL. Thế nên trên thực tế, chữ M không có định nghĩa chung nào để khách dựa vào.

Lý do thứ ba hay bị quên nhất. Một chiếc tee oversized size M cố tình rộng hơn cơ thể rất nhiều; một chiếc tee regular size M thì không. Nếu trang bán chỉ ghi "M: 1m65–1m72, 55–65kg" cho cả hai dòng, bạn đang nói hai điều mâu thuẫn bằng cùng một câu. Chuyện này đã được bàn kỹ ở bài các form dáng áo thun.

Size M của local brand nên là cơ thể của ai?

Size M nên là cơ thể của nhóm khách mua nhiều nhất — một người thật, đo thật, mặc thử thật. Không phải bảng size tải trên mạng, không phải số đo copy từ một brand bạn thích.

Cách làm nghe đơn giản nhưng hầu hết brand mới bỏ qua:

1. Nhìn dữ liệu đơn cũ (nếu có): khách hỏi size thường khai cao nặng bao nhiêu? Size nào bán hết trước? Chưa có đơn thì nhìn tệp khách bạn nhắm: sinh viên nam miền Nam khác dân văn phòng miền Bắc.
2. Chọn một người thật đúng vóc dáng đó — bạn bè, nhân viên, khách quen. Người này là "size M" của brand.
3. May mẫu size M, mặc thử trên người đó, chỉnh tới khi form đúng ý: vai rơi đúng chỗ, dài áo đúng chỗ, tay áo đúng chỗ. Đọc thêm cách thử ở bài duyệt mẫu bằng mặc thử.
4. Chỉ khi M đã đúng mới nhảy size ra S, L, XL. Nhảy size từ một M sai thì cả dải size sai theo — chuyện này nằm ở bài rập áo thun và nhảy size.

Size M không phải một con số. Nó là một người. Chọn sai người, bạn sai cả bảng size.

Cái sai phổ biến nhất chúng tôi thấy: chủ brand tự lấy mình làm size M. Nếu bạn cao 1m80 mà khách của bạn phần lớn 1m65, cả dải size sẽ lệch lên, và khách sẽ phải lùi size liên tục — đúng cái hiệu ứng "vanity sizing" mà bạn không hề cố ý làm.

Có nên cố tình nới size cho khách "vừa size nhỏ" không?

Không nên nới lén. Nếu size của bạn rộng hơn mặt bằng thì cứ để — đó có thể là chất của form — nhưng phải nói ra, ngay trên trang bán.

Lý do rất thực dụng: khách online không thử được áo. Họ chọn size bằng trí nhớ về brand khác. Nếu M của bạn rộng như L chỗ khác mà bạn im lặng, khách sẽ đặt đúng "size quen" và nhận về chiếc áo lùng bùng. Niềm vui "mình mặc vừa M" không bao giờ đến, vì chiếc áo bị hoàn trước khi kịp mặc ra đường. Chi phí đó đổ vào tỷ lệ đổi trả của bạn.

Ba dòng nói thật trên trang bán, rẻ hơn mọi chiến dịch:

• Số đo áo thật (ngang ngực, dài áo, ngang vai, dài tay) cho từng size — đo trên áo trải phẳng, không phải số đo người. Xem bài bảng size đăng cho khách.
• Người mẫu trong ảnh cao bao nhiêu, nặng bao nhiêu, đang mặc size gì. Đây là câu khách tin nhất, vì nó cho khách một cơ thể thật để so.
• Một câu định hướng: "Form rộng hơn áo thun thông thường — nếu thích vừa người, lùi 1 size."

Vì sao size của chính brand mình lô này khác lô trước?

Đây là "vanity sizing ngoài ý muốn": size trôi giữa các lô vì đổi xưởng, đổi mẻ vải, rập bị sửa mà không ghi lại, hoặc chưa từng chốt dung sai. Khách quen mặc M lô 1 vừa in, mua lại M lô 3 thì chật — với họ, brand đã "đổi size" dù bạn không hề quyết định thế.

Nó nguy hiểm hơn khác biệt giữa các brand, vì nó phá đúng nhóm khách quý nhất: người mua lần hai. Bốn điểm hay làm size trôi:

• Vải khác mẻ, độ co rút khác — áo đúng số đo lúc giao, lệch sau lần giặt đầu. Xem vải co rút và cách xử lý.
• Rập bị chỉnh "cho đẹp hơn" ở lô sau mà không ai ghi lại.
• Đổi xưởng mà không mang theo rập và bảng spec.
• Không có dung sai trên giấy — nên lệch bao nhiêu cũng không cãi được. Xem cách xây bảng spec có dung sai.

Mẹo rẻ nhất mà ít brand làm: giữ lại một chiếc áo đối chứng cho mỗi size từ lô đầu đã duyệt, cất riêng, không bán. Lô sau về, trải chiếc mới cạnh chiếc cũ, đo cùng điểm. Lệch quá dung sai thì dừng trước khi đăng bán, chứ không phải sau khi khách phàn nàn.

Hình in có phải "nhảy size" theo áo không?

Nên có ít nhất hai cỡ hình in cho dải size rộng. Một hình in nằm cân trên ngực size L có thể tràn gần nách ở size S, và lọt thỏm trên size XXL. Khách không gọi đó là lỗi in — họ gọi là "size này mặc trông kỳ".

Khi duyệt mẫu, hãy xem hình in trên cả size nhỏ nhất và lớn nhất bạn bán, không chỉ trên size M. Cách chia cỡ hình theo size có trong bài vị trí và kích thước in áo.

Phát hiện size M của mình sai khi đang bán dở thì sửa thế nào?

Sửa được, nhưng đừng sửa lặng lẽ. Nếu dữ liệu đổi trả cho thấy M của bạn quá rộng hay quá chật, hãy sửa rập ở lô kế tiếp và báo công khai rằng form đã đổi.

• Ghi rõ trên trang sản phẩm: "Từ lô tháng X, form điều chỉnh: ngực hẹp lại, dài áo ngắn lại" kèm bảng số đo mới.
• Tách tồn cũ và tồn mới trong kho — đừng để khách đặt M nhận về lẫn hai phiên bản.
• Nếu thay đổi lớn, coi như ra phiên bản mới của mã hàng. Xem bài ra phiên bản 2 cho mã áo bán chạy.

7 dòng ghi vào tờ đặt hàng để size M không trôi

1. Size gốc: M, người mặc thử: cao ___ nặng ___ (người thật, không phải bảng mạng).
2. Form: ôm / regular / oversized — ghi rõ, không để "form đẹp".
3. Bảng số đo thành phẩm từng size, đo áo trải phẳng, kèm cách đo từng điểm.
4. Dung sai cho từng điểm đo (ngực, dài, vai, tay).
5. Loại vải và yêu cầu xử lý co rút trước khi cắt.
6. Rập là của brand: xưởng lưu bản nào, sửa gì phải báo và ghi ngày.
7. Kích thước hình in theo từng nhóm size (ví dụ S–M một cỡ, L–XXL một cỡ).

Trước khi chốt số lượng từng size, nên tính luôn giá vốn và giá bán — dùng công cụ tính giá sàn của HYPO, và xem bài đặt tỷ lệ size bao nhiêu cho mỗi mã để không ôm size lẻ.