Áo cổ sen là áo có cổ bẻ nằm phẳng trên vai và ngực, hai đầu cổ bo tròn, không có chân cổ đứng như cổ sơ mi. Tiếng Anh gọi là peter pan collar. Local brand đặt may kiểu cổ này cần chốt 6 điểm: bản cổ và độ tròn đầu cổ (ghi bằng số), cổ dưới nhỏ hơn cổ trên, keo mỏng, cách tra cổ vào vòng cổ, cách đóng áo, và chất vải cổ so với thân.
Cổ sen nhìn thì đơn giản: hai mảnh bán nguyệt đặt lên cổ áo. Chính vì đơn giản nên lỗi hiện ra rất rõ. Một đầu tròn, một đầu méo. Mép cổ dưới thò ra một chỉ, nhìn như viền lộn. Mặc lên thì cổ vểnh lên chứ không chịu nằm. Giặt hai lần, cổ vải kate co một kiểu, thân thun co một kiểu, cổ vặn lệch sang một bên. Khách không biết gọi tên những lỗi đó, nhưng họ chụp ảnh gửi lại shop. Và cổ là chỗ đầu tiên người ta nhìn vào.
Cổ sen khác cổ sơ mi, cổ polo và cổ tàu thế nào?
Cổ sen là cổ phẳng: không có chân cổ, toàn bộ bản cổ nằm bẹt xuống thân. Cổ sơ mi có chân cổ đứng rồi mới bẻ lá cổ, cổ tàu chỉ có chân đứng, còn cổ polo thường là bo dệt sẵn.
| Kiểu cổ | Chân cổ | Đầu cổ | Cảm giác |
|---|---|---|---|
| Cổ sen (peter pan) | Không có, hoặc chỉ lăn rất nhẹ | Bo tròn | Ngọt, vintage, preppy |
| Cổ sơ mi (cổ đức) | Có chân đứng riêng | Thường nhọn | Chỉn chu, công sở |
| Cổ tàu | Chỉ có chân đứng, không lá cổ | — | Tối giản |
| Cổ polo | Bo dệt hoặc vải, có độ đứng | Nhọn hoặc vuông | Thể thao, lịch sự |
Cổ tàu và cổ polo đã có bài riêng: áo sơ mi cổ tàu, cổ áo polo bị quăn vênh sau giặt. Các kiểu cổ áo thun (tròn, tim, bo) thì đọc các loại cổ áo thun. Khi nói chuyện với xưởng, đừng chỉ nói "cổ sen" — gửi ảnh và số đo, vì có xưởng gọi chung mọi cổ bo tròn là cổ sen, kể cả cổ có chân. Chuyện hiểu nhầm tên gọi xem thuật ngữ xưởng may dễ hiểu nhầm.
6 điểm cần chốt trước khi đặt may áo cổ sen
1. Bản cổ và đầu cổ: ghi bằng số, không ghi bằng chữ "vừa vừa"
Ba số quyết định dáng cổ sen: bản cổ rộng bao nhiêu, đầu cổ tròn đến đâu, và hai đầu cổ cách nhau bao nhiêu ở giữa ngực. Bản nhỏ cho cảm giác thanh, gọn. Bản to gần như phủ vai thì ra kiểu "bib collar" rất nữ tính, cũng rất kén người mặc. Hai đầu cổ chạm nhau ở giữa trước hay cách nhau một khoảng là quyết định thiết kế, không phải chuyện thợ tự chọn. Ghi cả ba số vào tech pack, kèm một hình vẽ phẳng có ghi kích thước. Đầu cổ tròn là chỗ dễ lệch nhất giữa hai bên, nên khi duyệt mẫu hãy gập đôi áo theo đường giữa thân và so hai đầu cổ chồng lên nhau.
2. Cổ dưới phải nhỏ hơn cổ trên một chút
Cổ sen có hai lớp. Nếu cắt hai lớp bằng nhau thì đường may mép ngoài sẽ lăn ra mặt phải, nhìn thấy cả lớp dưới thò ra. Thông lệ may là cắt cổ dưới nhỏ hơn cổ trên một chút ở mép ngoài, để khi lộn ra, đường may tự lăn vào mặt dưới. Hướng dẫn may của Đại học New Mexico State (C-223) ghi mức chênh khoảng 1/8 inch, tức khoảng 3 mm, rồi diễu lót (understitch) để giữ lớp dưới nằm yên. Một số thợ rập còn cắt cổ dưới theo canh xéo để đường cong lộn ra êm hơn. Đây là thông lệ chung, mức chênh phụ thuộc độ dày vải. Việc của bạn khi duyệt mẫu: lật cổ lên, nhìn mép ngoài từ mặt phải. Nếu thấy lớp dưới, rập cổ dưới chưa được trừ.
3. Keo cổ: mỏng, ép lên cổ trên, và phải giặt thử
Cổ sen cần keo để giữ phom và che đường may, nhưng keo dày biến cái cổ mềm thành tấm bìa. Thông lệ là ép keo mỏng lên lớp cổ trên, cắt bỏ keo ở phần đường may để mép cổ không bị cộm. Keo kém chất lượng hoặc ép sai nhiệt sẽ phồng rộp sau vài lần giặt, thành những bọt nhỏ trên cổ, không sửa được. Chọn keo và cách kiểm keo xem keo dựng, mex cổ áo. Mẫu duyệt xong phải đem giặt máy ít nhất vài lần rồi mới chốt lô.
4. Cổ phải hơi "lăn", không được phẳng tuyệt đối
Nếu cổ sen nằm phẳng 100% trên thân, đường tra cổ sẽ lộ ra ở vòng cổ khi mặc. Cổ đẹp là cổ lăn nhẹ lên một chút ở chân rồi mới nằm xuống. Thợ rập tạo độ lăn này bằng cách chỉnh độ cong của đường chân cổ so với vòng cổ thân. Ngoài ra, vòng cổ thân rất dễ bị giãn khi may vì nó cong và cắt xéo canh. Thông lệ là may cố định vòng cổ (staystitch) trước khi tra cổ. Bỏ bước này thì cùng một rập, chiếc này cổ ôm, chiếc kia cổ rộng hơ — và trong một lô vài chục chiếc, bạn sẽ thấy cả hai loại.
5. Cách đóng áo: cổ sen vải dệt không giãn, đầu khách phải chui qua được
Đây là chỗ brand áo thun hay vấp: gắn cổ sen bằng vải dệt thoi lên áo thun chui đầu. Thân thun giãn được, cổ vải dệt thì không — kết quả là áo khó chui hoặc cổ bị kéo méo mỗi lần mặc. Có ba cách: mở xẻ có nút ở sau lưng hoặc trước ngực; nới vòng cổ đủ rộng để chui đầu mà không cần giãn; hoặc làm cổ sen bằng chính vải thun và chấp nhận cổ mềm, ít phom hơn. Cách nào cũng được, miễn là chọn trước khi làm rập chứ không phải phát hiện lúc mặc thử. Khi duyệt mẫu, cho người mặc thật chui ra chui vào vài lần: duyệt mẫu mặc thử fit.
6. Vải cổ khác vải thân: cẩn thận độ co
Cổ sen trắng trên thân màu là kiểu phối kinh điển, nhưng hai chất vải khác nhau thường co rút khác nhau. Giặt vài lần, chỗ nào co nhiều hơn sẽ kéo chỗ kia vặn theo. Nếu dùng vải cổ khác thân, hãy xử lý co cả hai trước khi cắt, hoặc giặt thử mẫu ghép để xem cổ còn nằm phẳng không. Vải trắng cạnh vải đậm còn có rủi ro lem màu khi giặt — kiểm độ bền màu của vải thân trước. Cơ chế co rút xem vải co rút. Thêu chữ cái hay viền nhỏ lên cổ là điểm nhấn hay, nhưng nên thêu lên mảnh cổ trên trước khi ráp, không thêu khi cổ đã may xong.
Cổ sen là chi tiết nhỏ nhất trên áo, nhưng là chỗ khách nhìn đầu tiên. Lệch vài mm ở đó, cả cái áo trông rẻ đi.
Local brand có nên làm áo cổ sen không?
Nên, nếu brand theo hướng nữ tính, vintage, preppy hoặc đồ đôi, đồ gia đình. Không nên làm mã đầu tiên nếu bạn chưa có một mã áo cơ bản bán ổn. Cổ sen là chi tiết tạo bản sắc rất nhanh — chỉ đổi cổ là cùng một thân áo đã thành sản phẩm khác. Nhưng nó thêm công đoạn (cắt hai lớp cổ, ép keo, lộn, diễu, tra cổ) so với áo thun cổ tròn, nên giá vốn và tỷ lệ lỗi đều nhích lên. Cách làm hợp lý: giữ một thân áo lõi đã chuẩn size, rồi ra cổ sen như một biến thể hoặc một drop riêng. Xem dòng core là gì. Nếu muốn một chi tiết cổ khác lạ mà ít rủi ro hơn, đọc thêm áo cổ thuyền hoặc áo tay bồng — hai kiểu này hay đi cùng cổ sen trong cùng một bộ sưu tập.
HYPO làm được áo cổ sen tới đâu?
Nói thẳng: HYPO là xưởng chuyên core tee, short và pants. Áo thun hoặc áo polo vải thun gắn cổ sen là biến thể gần với thứ chuyền HYPO làm hằng ngày, nhưng vẫn cần xem rập, vải cổ và cách đóng áo mới báo khả thi. Sơ mi, đầm vải dệt thoi cổ sen nhiều chi tiết thì không phải sở trường của HYPO, và HYPO sẽ nói vậy thay vì nhận rồi làm dở.
Về năng lực: in DTG (Brother GTX x2), DTF x2, thêu x4 và laser; mỗi lô qua 3 trạm QC với tỷ lệ lỗi dưới 2%. MOQ khoảng 50 cái mỗi mã, may mẫu 3–5 ngày — đủ để may mẫu, giặt thử cổ, mặc thử trước khi đặt lô. Giá áo cổ sen phụ thuộc vải cổ, keo và công đoạn thêm nên chưa có con số chung; dùng công cụ tính giá của HYPO để ước phần áo thun cơ bản, rồi nhắn ảnh mẫu để báo riêng. Chưa rõ đặt bao nhiêu thì đọc MOQ là gì và may mẫu sample áo thun.
Có mẫu áo cổ sen muốn làm thử?
Gửi ảnh tham khảo, chất vải thân và vải cổ dự định qua Zalo. HYPO xem cách đóng áo, độ co hai chất vải và báo thẳng: làm được ở chuyền HYPO hay không. Miễn phí, không cần chốt gì.
Nhắn Zalo 0888 599 919 Thử công cụ tính giáCâu hỏi thường gặp
Áo cổ sen là gì?
Áo cổ sen là áo có cổ bẻ nằm phẳng trên vai và ngực, hai đầu cổ bo tròn, không có chân cổ đứng như cổ sơ mi. Tiếng Anh gọi là peter pan collar. Kiểu cổ này mang cảm giác ngọt, vintage, hay gặp ở đồ nữ, đồ trẻ em và phong cách preppy.
Cổ sen khác cổ sơ mi thế nào?
Cổ sơ mi có chân cổ đứng riêng rồi mới bẻ lá cổ, đầu cổ thường nhọn. Cổ sen là cổ phẳng, không có chân cổ hoặc chỉ lăn rất nhẹ, toàn bộ bản cổ nằm xuống thân và đầu cổ bo tròn.
Vì sao cổ sen bị lộ mép cổ dưới?
Vì cổ dưới được cắt bằng cổ trên. Thông lệ may là cắt cổ dưới nhỏ hơn cổ trên một chút ở mép ngoài, khoảng 3 mm tuỳ độ dày vải, rồi diễu lót để đường may lăn vào mặt dưới, không lộ ra mặt phải.
Vì sao cổ sen bị vểnh, không nằm?
Thường do rập chân cổ chưa tạo độ lăn hợp lý, vòng cổ thân bị giãn khi may vì không may cố định trước, hoặc keo quá dày làm cổ cứng. Cũng có thể do vải cổ và vải thân co rút khác nhau sau giặt.
Áo thun có gắn cổ sen được không?
Được, nhưng phải tính cách đóng áo. Cổ sen bằng vải dệt thoi không giãn, nên áo thun chui đầu cần mở xẻ có nút, nới vòng cổ đủ rộng, hoặc làm cổ sen bằng chính vải thun và chấp nhận cổ mềm hơn.
Cổ sen có cần ép keo không?
Thường là có, keo mỏng ép lên lớp cổ trên để giữ phom và che đường may. Keo dày làm cổ cứng như bìa, keo kém chất lượng dễ phồng rộp sau giặt, nên phải giặt thử mẫu trước khi chốt lô.
HYPO có nhận may áo cổ sen không?
HYPO là xưởng chuyên core tee, short, pants, MOQ khoảng 50 cái mỗi mã, may mẫu 3–5 ngày. Áo thun hoặc polo vải thun gắn cổ sen là biến thể gần, cần xem rập, vải cổ và cách đóng áo mới báo khả thi. Sơ mi, đầm vải dệt thoi nhiều chi tiết không phải sở trường của HYPO. Nhắn Zalo 0888 599 919 kèm ảnh tham khảo.
Nguồn tham khảo định nghĩa và thông lệ may: New Mexico State University Extension — Collars (C-223); Fashion-Incubator — A tale and tutorial of three collars; Winslets — Beginner's guide to collars in sewing. Các nhận định về cổ dưới nhỏ hơn cổ trên, keo, may cố định vòng cổ là thông lệ chung của hướng dẫn rập/may, không phải thông số riêng của HYPO.