Rập là bộ khuôn của từng chi tiết trên áo hoặc quần (thân, tay, cổ, túi…), được dùng để cắt vải trước khi may. Tech pack nói áo dài bao nhiêu, rộng bao nhiêu; còn rập là thứ biến những con số đó thành hình dạng thật trên vải. Brand nào chưa từng được hỏi "anh có rập chưa?" thường sẽ bị hỏi câu đó đúng lúc đang đổi xưởng — và đó là lúc câu trả lời đắt nhất.
Nhiều chủ brand mới nghĩ mình chỉ cần gửi hình mẫu và size chart là xưởng lo hết. Thực tế, giữa tờ giấy thiết kế và chiếc áo mặc lên người có một lớp trung gian mà brand không nhìn thấy: bộ rập. Ai dựng, lưu ở đâu, ai được dùng — những câu này không có trong báo giá, nhưng quyết định bạn có đổi được xưởng hay không.
Rập khác tech pack ở chỗ nào?
Tech pack là bản mô tả bằng chữ và số: thông số từng vị trí, vải, đường may, vị trí in. Rập là bản "vẽ" những thông số đó thành từng mảnh phẳng có đường cong, cự ly, điểm bấm. Hai cái bổ sung cho nhau: tech pack tốt mà rập sai thì áo vẫn lệch; rập tốt mà không có tech pack thì lô sau xưởng khác không dựng lại được.
Rập giấy và rập số hoá: brand đặt lặp nên giữ loại nào?
Có hai dạng rập thường gặp ở xưởng nhỏ:
- Rập giấy (rập cứng): khuôn bìa, đặt lên vải để vạch phấn rồi cắt. Làm nhanh, rẻ, nhưng mòn theo số lần dùng, dễ thất lạc, và chỉ nằm ở đúng một xưởng.
- Rập số hoá: file trên phần mềm. In ra nhiều bản, sửa một chỗ là cập nhật cả bộ, nhảy size được ngay, và chuyển cho xưởng khác được nguyên vẹn.
Với brand mới chạy vài mã thử thị trường, rập giấy cho lô đầu là chấp nhận được. Nhưng ngay khi mã nào có dấu hiệu bán lại, hãy yêu cầu có file số hoá — vì lúc đặt lại lô mới là lúc rập giấy bộc lộ vấn đề: đường cong tay đã bị vẽ lại, hay cổ áo bị chỉnh "cho dễ may" mà không ai ghi chú.
Nhảy size là gì và vì sao size XL hay lệch dáng?
Nhảy size (grading) là từ một bộ rập gốc, thường là size chuẩn, tạo ra rập cho các size còn lại theo bảng thông số. Mỗi size không phải "phóng to đều" mà mỗi vị trí tăng một khoảng riêng: vòng ngực tăng khác chiều dài, khác dài tay.
Khi nhảy size cẩu thả, bạn thấy ngay ở hàng trả về: size M mặc đẹp, XL thì vai rộng quá hoặc tay quá ngắn. Lỗi không nằm ở may mà nằm ở rập. Nếu bạn thấy khách than lệch dáng ở đúng một đầu size, hãy xem lại tỷ lệ size và cách nhảy size trước khi nghĩ đến phạt xưởng.
6 thứ local brand nên xin từ xưởng liên quan đến rập
- File rập số hoá đủ size (hoặc cam kết bằng văn bản nếu xưởng chưa giao được ở lô đầu).
- Bảng thông số thành phẩm khớp với rập, đo trên chính chiếc mẫu đã duyệt.
- Ghi chú các chỗ rập khác thiết kế gốc — ví dụ cổ được hạ 1 cm cho dễ may. Không ghi thì lô sau không ai biết.
- Mẫu chuẩn đã duyệt (sample có chữ ký/ngày), để đối chiếu khi lô sau khác form. Xem thêm cách duyệt mẫu mặc thử fit.
- Điều khoản sở hữu rập trong báo giá hoặc hợp đồng. Bài hợp đồng nguyên tắc với xưởng may có phần nói rõ chuyện này.
- Tên người chịu trách nhiệm sửa rập, để khi form có vấn đề, bạn biết gọi ai.
Khi nào đáng làm rập riêng, khi nào dùng rập nền?
Áo thun, hoodie, short cơ bản có form quen thuộc, nhiều xưởng đã có rập nền và chỉnh theo thông số của bạn. Với brand 50 áo/mã, đó thường là đường đi hợp lý: nhanh, rẻ và đủ để test thị trường. Rập riêng đáng làm khi form chính là lý do khách mua — ví dụ dáng boxy với vai và nách tính toán riêng, hoặc áo tay lỡ mà bạn muốn giữ đúng độ rơi vai ở mọi lô.
Dù chọn cách nào, quy tắc không đổi: chốt rập trên mẫu thật, không chốt trên bản vẽ. Sample 3–5 ngày ở HYPO tồn tại chính vì lý do này — sửa một chiếc mẫu rẻ hơn rất nhiều so với sửa cả lô cắt xong.
Dấu hiệu bạn đang bị "khoá" bởi rập của xưởng
- Xưởng trả lời "cái này bên em giữ hết rồi, anh yên tâm" khi bạn hỏi xin file.
- Lô sau khác form lô trước dù bạn không đổi gì, và không ai giải thích được.
- Báo giá có dòng "phí dựng rập" nhưng không nói rập thuộc về ai.
- Bạn không có chiếc mẫu chuẩn nào để đối chiếu.
Gặp từ hai dấu hiệu trở lên, hãy xử lý trước khi đặt lô tiếp. Nếu đã quyết định đổi, bài đổi xưởng may không vỡ form hướng dẫn từng bước, còn xưởng bỏ đơn giữa chừng nói về rủi ro khi rập đang nằm ở xưởng cũ.
Muốn biết một mã cụ thể của bạn nên dùng rập nền hay dựng rập riêng, và tính giá vốn kèm theo, bạn có thể thử công cụ tính giá của HYPO rồi nhắn Zalo mô tả mẫu.
Đang làm mã đầu tiên và chưa rõ nên bắt đầu từ rập nào?
Nhắn HYPO qua Zalo, gửi hình mẫu và số lượng dự kiến (xưởng nhận từ khoảng 50 áo/mã). Mình tư vấn rập nền hay rập riêng cho mã của bạn, miễn phí, không cần chốt gì.
Nhắn Zalo 0888 599 919 Thử công cụ tính giáCâu hỏi thường gặp
Rập may là gì?
Rập là bộ khuôn kỹ thuật của từng chi tiết sản phẩm (thân trước, thân sau, tay, cổ, túi…), dùng để cắt vải trước khi may. Rập quyết định form áo: cùng một tech pack nhưng rập khác thì áo mặc lên khác.
Rập giấy khác rập số hoá thế nào?
Rập giấy là khuôn bìa cứng, hao mòn theo số lần dùng và chỉ nằm ở một nơi. Rập số hoá là file trên máy tính, in ra được nhiều bản, nhảy size nhanh và chuyển sang xưởng khác được. Brand đặt lặp nên có file số hoá.
Nhảy size là gì?
Nhảy size (grading) là từ một bộ rập gốc tạo ra rập cho các size còn lại theo bảng thông số. Nhảy size sai thì size S, M vừa mà XL lệch dáng, dù rập gốc rất chuẩn.
Brand có cần sở hữu file rập không?
Nên có. Trong mô hình gia công CMT, brand đưa thiết kế nên rập cho mã của mình thuộc về brand. Nhưng nếu rập do xưởng dựng, quyền giữ rập phải ghi rõ trong hợp đồng hoặc báo giá, nếu không khi đổi xưởng bạn dễ phải làm lại từ đầu.
Đặt 50 áo/mã có cần rập riêng không?
Với áo thun, hoodie, short cơ bản, nhiều xưởng có sẵn rập nền để chỉnh theo thông số của bạn. Rập riêng đáng làm khi form là điểm bán chính của mã đó. Dù theo cách nào, hãy chốt rập trên mẫu thật trước khi cắt cả lô.