Áo kimono, áo haori là gì? Local brand làm áo khoác kiểu Nhật cần biết gì trước khi đặt xưởng

Áo haori là áo khoác kiểu Nhật dài ngang hông hoặc ngang đùi, thân trước mở thẳng không cúc không khoá, nẹp cổ chạy một dải từ gáy xuống tới gấu, tay áo rộng hình chữ nhật. Trong streetwear, cái mà local brand hay gọi là "áo kimono" phần lớn chính là haori (hoặc "kimono cardigan"): mặc mở ngoài áo thun, không phải bộ kimono quấn kín có đai. Với xưởng may, điểm quyết định của dòng áo này là rập gần như toàn mảnh chữ nhật và truyền thống không có đường may vai. Chính chi tiết đó quyết định hướng hoạ tiết, định mức vải, độ bền nẹp cổ và cả số size bạn cần đặt.

Chiếc mẫu haori đầu tiên thường đẹp nhất lúc nằm phẳng trên bàn: tấm vải in hoạ tiết sóng, hạc hay mây, tay áo rộng, nẹp cổ thẳng tắp. Rồi bạn khoác lên người mẫu, quay lưng lại để chụp, và phát hiện con hạc ở lưng đang chúc đầu xuống đất. Hoặc chụp xong, giặt thử một lần, nẹp cổ dài gần một mét bắt đầu lượn sóng như mép rèm cửa. Không có lỗi nào trong số đó do thợ may ẩu. Chúng đều nằm sẵn trên tờ đặt hàng, từ trước khi cắt kéo đầu tiên.

Bài này đi theo thứ tự brand mới hay vấp: kimono, haori, happi khác gì nhau; vì sao "rập không có vai" đổi mọi thứ; chọn vải dệt thoi hay dệt kim; chữ "tay kimono" làm xưởng hiểu nhầm thế nào; logo đặt ở đâu; và nên đặt lô đầu ra sao.

Áo kimono, áo haori, áo happi khác nhau thế nào?

Kimono là trang phục dài tới mắt cá, quấn vạt và thắt đai; haori là áo khoác ngắn mặc mở ở ngoài kimono; happi là áo ngắn tay thẳng, thường mặc trong lễ hội. Thứ local brand bán dưới tên "áo kimono" gần như luôn là haori đã được hiện đại hoá: mặc như áo khoác mỏng ngoài tee và quần jeans.

Một lưu ý văn hoá nếu bạn làm bản quấn vạt: với kimono, vạt bên trái của người mặc nằm đè lên vạt bên phải. Quấn ngược (phải đè trái) là cách mặc cho người đã khuất. Ảnh lookbook quấn sai vạt sẽ bị khách am hiểu văn hoá Nhật chụp lại bình luận, và đó là kiểu nổi tiếng không ai muốn.

Vì sao rập haori "không có đường vai" lại quan trọng với xưởng?

Vì ở haori truyền thống, thân trước và thân sau là cùng một mảnh vải vắt qua vai. Vải in hoạ tiết có chiều (con vật, chữ, cây mọc lên) sẽ đứng thẳng ở mặt trước và lộn ngược ở mặt sau. Đây là lỗi gặp nhiều nhất khi brand mới đưa vải in sẵn cho xưởng cắt theo đúng rập "chuẩn Nhật".

Có ba cách xử lý, chọn từ lúc làm tech pack:

• Thêm đường may vai: cắt thân trước, thân sau rời rồi nối ở vai, để hoạ tiết hai mặt cùng chiều. Mất đi một chút "chất Nhật" nhưng là cách an toàn nhất với vải in có chiều.
• Chọn hoạ tiết không chiều: sóng, chấm, kẻ, hoa rải đều, đảo chiều nào cũng không sai. Giữ được rập liền vai.
• Vải trơn rồi in, thêu sau: thân áo trơn, hình in ở lưng là hình riêng đặt đúng chiều. Cách này cho brand toàn quyền về hình, và là chỗ xưởng in như HYPO làm việc tốt nhất.

Hệ quả thứ hai của rập chữ nhật là định mức vải phụ thuộc rất mạnh vào khổ vải. Tay áo rộng, thân dài, các mảnh đều là hình chữ nhật lớn: khổ vải hợp thì giác sơ đồ gần như không thừa, khổ lệch vài phân là dư cả một dải. Trước khi chốt vải, hỏi xưởng tính định mức trên đúng khổ vải bạn định mua, hoặc ước nhanh bằng công cụ tính định mức vải. Logic chung xem bài định mức vải may áo.

Rập haori đơn giản tới mức ai cũng nghĩ là dễ may. Cái khó không nằm ở đường may, mà nằm ở những quyết định bạn tưởng không cần ghi ra.

Áo haori nên may vải gì: dệt thoi rủ hay dệt kim?

Haori đẹp nhờ độ rủ: tay áo phải buông xuống chứ không đứng như ống. Bản truyền thống và bản "mát" dùng vải dệt thoi mềm như rayon, viscose, linen, cotton mỏng; bản streetwear mặc quanh năm có thể dùng vải dệt kim dày như thun cotton dày, da cá, waffle. Hai nhóm này đi hai chuyền khác nhau, nên đây là câu phải trả lời trước khi đi hỏi xưởng.

• Dệt thoi rủ (rayon, viscose, linen): lên ảnh đẹp, mát, hợp in hoạ tiết theo mét. Đổi lại dễ nhăn, viscose co khi giặt, linen nhàu. Xem bài vải viscose và vải linen, đũi.
• Dệt kim dày (thun dày, da cá, waffle): ít nhăn, mặc thoải mái, hợp phong cách đường phố, in DTG, DTF và thêu trực tiếp dễ. Đổi lại độ rủ kém hơn và nẹp cổ dễ bai, phần dưới sẽ nói.

Khác biệt giữa hai họ vải, và vì sao một xưởng hiếm khi làm giỏi cả hai, xem bài vải dệt kim và dệt thoi.

Vì sao nẹp cổ áo haori hay bị lượn sóng sau khi giặt?

Vì nẹp cổ haori là một dải rất dài chạy từ gáy xuống tận gấu ở cả hai bên, và trọng lượng của thân áo kéo nó xuống mỗi lần treo, mỗi lần giặt. Nếu nẹp cắt bằng vải co giãn mà không gia cố, nó dài ra nhanh hơn mép thân và bắt đầu lượn sóng. Ở bản dệt kim, lỗi này gần như chắc chắn xảy ra nếu không được tính trước.

Cách chặn nằm ở ba chỗ trên tờ đặt hàng:

• Vải nẹp: ghi rõ nẹp cắt cùng vải thân hay vải khác. Với thân dệt kim, nhiều brand chọn nẹp bằng vải ít giãn hơn hoặc vải dệt thoi phối màu, vừa giữ dáng vừa thành chi tiết nhận diện.
• Gia cố: ép mex hoặc lót dựng cho nẹp, chọn đúng loại mex để không cứng như bìa. Xem bài keo, dựng, mex cổ áo.
• Kiểm sau giặt: mẫu phải được giặt thử rồi treo móc một đêm trước khi duyệt. Nẹp phẳng sau phép thử đó mới tính là đạt. Quy trình duyệt mẫu xem bài duyệt mẫu, mặc thử fit.

"Tay kimono" là gì, và vì sao xưởng có thể hiểu khác bạn?

Trong nghề rập, "tay kimono" thường chỉ kiểu tay cắt liền với thân áo, không có đường tra tay. Còn tay của haori thật là một mảnh chữ nhật riêng, nối thẳng vào thân, phần dưới nách để hở hoặc khâu kín. Hai kiểu cho dáng khác nhau: tay liền thân tạo nếp gấp dưới nách, tay chữ nhật rơi thẳng như rèm.

Cho nên khi bạn nhắn xưởng "làm áo tay kimono", đừng dừng ở đó. Gửi ảnh mẫu chụp từ cả trước, sau, nghiêng, và ghi rõ: tay liền thân hay tay rời hình chữ nhật, phần dưới tay mở hay kín, rộng cửa tay bao nhiêu. Nếu bạn đã từng làm áo tay lỡ, tay raglan, sẽ thấy chuyện cùng một cái tên mà mỗi xưởng một cách hiểu không mới. Xem thêm bài áo tay lỡ drop shoulder và thuật ngữ xưởng may dễ hiểu nhầm.

In, thêu logo lên áo haori đặt ở đâu cho đúng chất?

Lưng áo là mảng phẳng lớn nhất và là "sân khấu" của haori, hợp in hình khổ lớn. Ngoài ra, haori trang trọng của Nhật đặt huy hiệu gia đình (kamon) ở giữa lưng, sau hai tay và hai bên ngực: đó cũng chính là các vị trí đặt logo nhỏ vừa đẹp vừa có lý do.

• Lưng giữa: hình lớn, in DTG hoặc DTF. Nếu rập có đường may giữa lưng, hình in đè qua đường may sẽ bị gờ. Bỏ đường may giữa lưng, hoặc in lên mảnh vải trước khi may; xem bài in mảnh trước khi may.
• Nẹp cổ: chữ chạy dọc nẹp là chi tiết rất "haori". Nẹp hẹp và dài nên thêu hoặc in chữ nhỏ cần nét đủ dày; xem bài nét mảnh, chữ nhỏ khi in thêu.
• Ngực, sau tay: logo nhỏ thêu vi tính, kiểu như một kamon của brand.

Một lưu ý khi dùng chất liệu văn hoá: đừng in chữ Nhật, chữ Hán mà không biết chắc nghĩa, và tránh hình cờ mặt trời toả tia vì gây phản cảm với nhiều khách châu Á. Hình đẹp nhưng sai nghĩa sẽ thành ảnh chụp màn hình đi khắp các hội nhóm.

Local brand mới nên đặt lô áo haori đầu tiên thế nào?

Coi haori là mã điểm nhấn của bộ sưu tập: một hai màu, size gọn, chọn đúng chuyền theo loại vải, và luôn có mẫu giặt thử trước khi chạy lô. Dáng rộng, tay rộng giúp haori là một trong số ít dòng áo đi được với ít size: nhiều brand làm hai size (S/M và L/XL) hoặc freesize, đỡ hẳn rủi ro tồn kho lệch size.

• Size: dáng rộng không có nghĩa một size vừa mọi người. Dài áo và dài tay vẫn theo chiều cao. Cân nhắc kỹ trước khi làm freesize, xem bài áo freesize có nên bán.
• Phụ liệu ít: không cúc, không khoá, cùng lắm là dây buộc. Đây là lợi thế: ít phụ liệu, ít thứ phải gom đủ số lượng.
• Vải in theo mét hay in thành phẩm: vải in hoạ tiết theo mét thường kéo theo số mét tối thiểu của bên in vải, nhiều khi lớn hơn số áo bạn cần. Vải trơn rồi in lưng tại xưởng giúp lô nhỏ khả thi hơn.
• Giá vốn: ước nhanh giá bán sàn bằng công cụ tính giá sàn, rồi tách dòng chi phí theo bài cách tính giá vốn áo thun.

HYPO làm được gì cho một mã áo haori?

HYPO là xưởng dệt kim: chúng tôi làm được haori, kimono cardigan bằng vải thun dày, da cá, waffle, cùng toàn bộ phần in, thêu logo. Bản haori vải dệt thoi rủ như rayon, linen thuộc chuyền dệt thoi, không phải chuyền chính của chúng tôi. Chúng tôi nói điều đó từ tin nhắn đầu tiên để bạn khỏi mất thời gian.

Với hàng trong hệ thun, nỉ: MOQ khoảng 50 chiếc/mã, mẫu 3–5 ngày, 3 trạm QC giữ tỷ lệ lỗi dưới 2%. Trang trí làm tại xưởng: 2 máy DTG Brother GTX cho hình lưng nhiều màu, 2 máy DTF, 4 máy thêu vi tính cho logo kiểu kamon và chữ dọc nẹp, máy khắc laser. Nếu bộ sưu tập của bạn có tee, short, pants và một mã haori, xưởng có thể chốt chung một hệ logo để các mã không lệch nhận diện.

Tám dòng nên có trong tờ đặt hàng áo haori

Chưa quen làm tech pack thì bắt đầu từ bài tech pack là gì; thứ tự các bước từ mẫu tới giao hàng xem bài quy trình đặt may áo thun.