Vải velour (nỉ nhung) là gì? Làm bộ tracksuit velour sao cho không loang màu, không dập lông

Velour là vải dệt kim có một lớp lông ngắn ở mặt phải, được cắt đều ngọn nên sờ mịn như nhung nhưng vẫn co giãn, rủ như vải thun. Đây là vải của những bộ tracksuit "nhung" retro đang quay lại mỗi mùa thu đông. Với local brand, cái khó của velour không nằm ở đường may, mà ở chính lớp lông: cắt sai chiều là loang màu, ép nhiệt sai là dập lông — và cả hai lỗi đều không sửa được sau khi đã may.

Hình dung thế này. Bộ velour màu nâu chocolate về tới shop, chụp ảnh trong studio thì đẹp mê. Tới lúc quay video ngoài nắng, ống quần trái sáng hơn ống quần phải một tông, như hai chiếc quần của hai lô khác nhau. Lật mặt sau áo khoác, quanh logo in ép là một ô vuông bóng loáng in đúng hình khung ép. Vải không lỗi, máy không lỗi. Chỉ là không ai nói trước với brand rằng velour là vải "có chiều".

Bài này đi đúng thứ tự một brand nên nghĩ trước khi đặt lô velour đầu tiên: velour là gì, khác các loại "nhung" khác ra sao, cắt thế nào, trang trí logo bằng gì, và thử mẫu ra sao.

Vải velour là gì, khác velvet, nỉ và nhung tăm ở đâu?

Velour là dệt kim, lông cắt đều, mặt phẳng mịn và co giãn; velvet thường là dệt thoi, lông dày đứng hơn và ít giãn; nỉ có lông chải xù chứ không cắt thành mặt nhung; nhung tăm là dệt thoi có lông xếp thành gân dọc. Ở chợ vải, cả bốn đôi khi được gọi chung là "nhung", nên khi hỏi mua hay nhắn xưởng, gửi kèm ảnh chụp cận mặt vải là cách chắc nhất để khỏi nhầm.

Về thành phần, velour có thể là cotton, polyester hoặc pha hai loại, đôi khi thêm spandex. Cotton velour thở tốt hơn, lông lì hơn; polyester velour bóng hơn, giữ màu tốt nhưng chịu nhiệt kém hơn — điều này quan trọng khi tới phần in logo bên dưới.

Chiều tuyết là gì, và vì sao bộ velour bị "hai màu"?

Lông velour không đứng thẳng mà nằm nghiêng theo một hướng — gọi là chiều tuyết (nap). Nhìn xuôi chiều lông và ngược chiều lông sẽ thấy hai sắc độ khác nhau, nên mọi chi tiết của một bộ đồ phải được cắt cùng một chiều. Hai ống quần bị cắt ngược chiều nhau chính là lý do bộ đồ trông như hai màu, dù cùng một cây vải.

Ba hệ quả mà brand cần biết trước:

• Tốn vải hơn. Sơ đồ cắt một chiều không được xoay chi tiết ngược đầu để lấp chỗ trống, nên định mức vải cao hơn một chiếc áo thun cùng size. Tính lại giá vốn bằng công cụ định mức vải thay vì lấy số của nỉ thường.
• Phải chọn chiều. Lông vuốt xuống (xuôi) thì mặt vải sáng, bền, ít bắt bụi; lông vuốt lên (ngược) thì màu sâu, đậm hơn. Chọn kiểu nào cũng được, miễn cả lô một kiểu — ghi rõ vào tờ đặt hàng.
• Áo và quần phải cùng mẻ vải. Velour cũng lệch màu giữa các lô nhuộm như mọi loại vải khác; bộ đồ đôi lấy áo một cây, quần một cây là dễ lộ — đọc thêm lệch màu giữa các lô nhuộm.

Velour là loại vải bán bằng ánh sáng. Cùng một cây vải, cắt ngược chiều lông là thành hai màu — và lỗi đó chỉ lộ ra khi khách đứng dưới nắng.

Vì sao ép nhiệt, ủi làm hỏng mặt velour?

Nhiệt và lực đè làm lớp lông bị ép rạp xuống, để lại một vùng bóng loáng không dựng lại được — gọi là dập lông (crushing). Vì thế không ủi thẳng lên mặt phải velour; muốn làm phẳng thì hấp hơi nước từ mặt trái, không đè sức nặng của bàn ủi.

Trong sản xuất, dập lông hay xảy ra ở ba chỗ: khung ép khi in chuyển nhiệt, bàn là lúc là đường may, và lúc gấp – nén thùng khi hàng còn ấm. Lỗi này giống vết bóng hằn khung ép trên vải poly, chỉ là trên velour nó rõ hơn nhiều lần, vì mặt lông phản chiếu ánh sáng khác hẳn chỗ lông đã rạp.

Một chỗ dập lông nữa không nằm ở xưởng: đầu gối, mông và khuỷu tay — nơi lông bị đè khi ngồi. Velour mặc lâu sẽ có những vùng bóng mòn ở đây. Đó là tính chất của vải chứ không phải lỗi may, nhưng nên nói trước trong mô tả sản phẩm và hướng dẫn giặt để khách không nghĩ mình mua phải hàng kém.

Nên thêu hay in logo lên đồ velour?

Với velour, thêu có phim tan phủ mặt hoặc patch may đắp thường an toàn hơn in. In trực tiếp thì mực nằm trên ngọn lông, lông rẽ ra là lộ nền; in ép nhiệt thì nhiệt và lực ép dễ để lại quầng dập lông quanh hình. Dù chọn cách nào cũng phải thử trên đúng cây vải sẽ may lô.

Với thêu, phim tan (water-soluble topping) là một lớp màng mỏng đặt lên mặt vải trước khi thêu, giữ cho mũi chỉ nằm trên lông thay vì lún xuống; thêu xong xé bỏ phần thừa, phần kẹt lại tan khi gặp nước. Logo nhiều chi tiết nhỏ nên được số hoá lại cho vải lông — đọc số hoá thêu và thêu vi tính lên áo.

5 lỗi hay gặp nhất khi làm đồ velour

Cả năm lỗi dưới đây đều lộ được trên mẫu, nếu bạn soi đúng cách.

1. Loang màu giữa các chi tiết

Chi tiết cắt ngược chiều tuyết. Soi bằng cách trải cả bộ ra, nhìn dưới ánh sáng xiên từ một phía.

2. Vết bóng dập lông quanh logo hoặc dọc đường may

Do khung ép, bàn là hoặc chân vịt đè quá lực. Không sửa được, chỉ phòng từ đầu.

3. Logo thêu chìm, chữ nhỏ mất nét

Thiếu phim tan phủ mặt, hoặc file thêu số hoá cho vải phẳng rồi đem thêu lên vải lông.

4. Đường may gợn, hai lớp vải bò lệch

Hai mặt lông trượt lên nhau khi may nên lớp trên và lớp dưới đi không đều, cuối đường may lệch nhau. Thợ thường xử lý bằng chân vịt đi đều hoặc giảm áp lực chân vịt, may xuôi chiều tuyết — hỏi xưởng xử lý thế nào và soi các đường sườn dài trên mẫu.

5. Rụng lông, bụi lông bám mép cắt

Mép cắt velour rụng lông, bám vào đường may và cả hàng màu khác trong xưởng. Mép vắt sổ kỹ và khâu làm sạch trước đóng gói là bắt buộc — xem hoàn thiện, gấp, đóng gói.

Bài thử duyệt mẫu bộ velour 6 bước

Đừng duyệt velour dưới đèn phòng. Làm đủ 6 bước này trước khi chốt lô.

1. Mang mẫu ra ánh sáng tự nhiên, xoay quanh — các chi tiết có cùng sắc độ không, có mảng nào sáng hơn không.
2. Vuốt tay dọc từng chi tiết — cả bộ phải cùng một chiều lông, xuôi tay ở mọi mảnh.
3. Soi nghiêng quanh logo và dọc đường may — có vùng bóng dập lông, vết hằn khung ép không.
4. Kiểm logo thêu cận cảnh — chữ nhỏ còn đọc được không, còn sót phim tan không.
5. Giặt thử đúng cách khách sẽ giặt — lông có xù, rụng, co rút, lệch màu không; quy trình trong bài giặt thử áo mẫu.
6. Mặc, ngồi, đi lại một ngày — đầu gối, mông có nhanh rạp lông không, để biết cần ghi gì trong mô tả sản phẩm.

Mẫu qua đủ 6 bước thì giữ lại một bộ làm "chuẩn đối chứng" để so với hàng lô khi giao.

8 dòng phải ghi vào tờ đặt hàng bộ velour

Mỗi dòng là một câu hỏi mà nếu bạn không trả lời, xưởng sẽ tự trả lời thay bạn.

1. Vải: thành phần (cotton / poly / pha), màu, gửi kèm mẫu vải hoặc mã vải đã duyệt.
2. Chiều tuyết: lông xuôi hay ngược, và "tất cả chi tiết cắt cùng một chiều".
3. Mẻ vải: áo và quần của cùng một màu lấy từ cùng mẻ nhuộm.
4. Bo, khoá, dây rút: bo gân cùng màu hay phối, khoá màu gì, đầu dây — xem chọn khoá kéo.
5. Kỹ thuật logo: thêu có phim tan / patch may đắp / in — vị trí, kích thước, màu chỉ.
6. Cấm ép – ủi mặt phải: ghi rõ để khâu hoàn thiện dùng hơi nước mặt trái.
7. Nhãn hướng dẫn giặt: giặt lộn trái, không sấy nóng, không ủi mặt lông — xem ký hiệu giặt trên care label.
8. Tiêu chuẩn nghiệm thu: "giống mẫu duyệt đã qua bài thử 6 bước" + bộ mẫu đối chứng đính kèm.

Có nên làm bộ velour cho thị trường Việt Nam?

Có, nếu bạn bán đúng mùa và đúng chỗ mặc: thu đông miền Bắc, người ở phòng máy lạnh, và đồ mặc nhà – đi dạo cao cấp. Velour không ấm bằng nỉ lót bông nhưng sang hơn và rủ hơn, nên hợp làm mã "điểm nhấn" của một drop thu đông hơn là dòng chủ lực bán quanh năm. Lịch ra hàng cho miền Bắc có trong bài làm hàng thu đông bán miền Bắc; nếu định bán như đồ mặc nhà thì đọc thêm làm đồ bộ loungewear.

Tóm lại: làm bộ tracksuit velour đầu tiên nên bắt đầu thế nào?

Chọn đúng velour (dệt kim, lông cắt đều) → chốt một chiều tuyết cho cả lô và lấy áo – quần cùng mẻ vải → làm logo bằng thêu có phim tan hoặc patch may đắp, tránh ép nhiệt lên mặt lông → duyệt mẫu 6 bước dưới ánh sáng thật → ghi đủ 8 dòng vào tờ đặt hàng. Vì velour tốn vải hơn nỉ thường, hãy tính lại giá bán sau phí sàn bằng công cụ tính giá sàn của HYPO trước khi chốt số lượng; còn phân vân số lượng đầu thì đọc MOQ là gì.

Tham khảo: hướng dẫn làm việc với vải có chiều tuyết của Sewing & Craft Alliance (sewing.org), Threads Magazine, SewGuide; hướng dẫn thêu trên vải lông với phim tan của OESD và Kimberbell.